TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI VÀ HỌC VIỆN TÒA ÁN ĐỒNG TỔ CHỨC HỘI THẢO VỀ PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG TƯ DUY TRONG THỜI ĐẠI TRÍ TUỆ NHÂN TẠO
Hội thảo diễn ra dưới sự đồng ch
Hội
thảo diễn ra dưới sự đồng chủ trì của PGS.TS. Nguyễn Đức Hạnh – Thẩm phán Tòa án
nhân dân, Giám đốc Học viện Tòa án và TS. Hoàng Xuân Châu – Phó Hiệu trưởng
Trường Đại học Luật Hà Nội. Sự kiện quy tụ sự tham gia của các chuyên gia, nhà
khoa học, nhà quản lý uy tín đến từ hai cơ sở đào tạo và các doanh nghiệp công
nghệ pháp lý:
Về
phía Trường Đại học Luật Hà Nội: TS. Hoàng Xuân Châu – Phó Hiệu trưởng; GS.TS.
Vũ Công Giao – Giảng viên cao cấp; TS. Đậu Công Hiệp – Phó Giám đốc Trung tâm
Thực hành pháp luật; TS. Đào Phương Thanh – Phó Trưởng phòng Phòng Khoa học và
Công nghệ; TS. Nguyễn Kim Chi - Phó Trưởng khoa Khoa Pháp luật hình sự.
Về
phía Học viện Tòa án và các đơn vị phối hợp: PGS.TS. Nguyễn Đức Hạnh – Giám đốc
Học viện Tòa án; TS. Nguyễn Thị Minh – Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Khoa
học, thông tin và thư viện; TS. Nguyễn Thanh Hải, Phó trưởng phòng phụ trách
phòng quản lý đào tạo, TS. Nguyễn Hữu Thành, phó trưởng khoa Khoa Đại học;
NCS.ThS. Nguyễn Ngọc Ánh – Phó Trưởng phòng Phòng Khoa học, thông tin và thư
viện; ThS.LS. Dương Bảo Trung – Giám đốc điều hành Công ty cổ phần Lexengine;
ThS. Trần Văn Trí – Giám đốc Công ty cổ phần truyền thông LuatVietnam.

TS.
Hoàng Xuân Châu – Phó Hiệu trưởng và PGS.TS. Nguyễn Đức Hạnh – Giám đốc
Học
viện Tòa án đồng chủ trì Hội thảo
Phát
biểu khai mạc và định hướng Hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Đức Hạnh đã mang đến một
góc nhìn lý luận sâu sắc về sự biến đổi của nghề luật. Ông nhấn mạnh, sự xuất
hiện của AI tạo sinh đang làm thay đổi đáng kể phương thức thực hiện các hoạt
động pháp lý, chuyển dịch yêu cầu đối với nhân lực từ năng lực tìm kiếm, xử lý
thông tin sang năng lực định hướng, kiểm soát và đánh giá thông tin.

PGS.TS. Nguyễn Đức Hạnh – Giám đốc Học viện Tòa án
phát
biểu khai mạc Hội thảo
PGS.TS. Nguyễn Đức Hạnh khẳng định, AI không làm mất đi vai trò của tư duy pháp
lý mà ngược lại, khiến yêu cầu về tư duy này trở nên cao hơn. Ông chỉ rõ những
rủi ro khi người học "outsourcing" (chuyển giao) quá trình suy nghĩ cho công
nghệ, nhấn mạnh rằng kết quả do AI tạo ra chỉ là một đề xuất cần được kiểm chứng
(proposition), hoàn toàn không phải nguồn có giá trị pháp lý tự thân. Người hành
nghề luật tuyệt đối không thể chuyển giao trách nhiệm pháp lý của mình cho công
cụ công nghệ.
Từ
đó, Giám đốc Học viện Tòa án định hướng mục tiêu của đào tạo luật trong thời đại
mới không phải là cạnh tranh với AI về tốc độ xử lý thông tin, mà cần tập trung
phát triển các năng lực cốt lõi mà máy móc không thể chịu trách nhiệm thay: xác
định đúng vấn đề, đặt câu hỏi, lựa chọn căn cứ, kiểm chứng thông tin, lập luận
phản biện và đưa ra quyết định có thể biện minh được.
Tiếp
nối tinh thần đó, trong bài phát biểu chào mừng, TS. Hoàng Xuân Châu – Phó Hiệu
trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội đặt ra một bài toán mang tính thực tiễn cao
đối với công tác giảng dạy: Khi một sinh viên nộp bài phân tích pháp lý có cấu
trúc chặt chẽ, diễn đạt trôi chảy và viện dẫn đầy đủ nhờ AI, nhà trường dựa vào
đâu để biết người học đã thực sự tư duy?.

TS.
Hoàng Xuân Châu – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội
phát
biểu chào mừng Hội thảo
Để
giải quyết thách thức này, TS. Hoàng Xuân Châu đề xuất 3 vấn đề trọng tâm cần
thực hiện:
Xác
định rõ năng lực đầu ra: Chuẩn đầu ra không chỉ dừng ở những từ ngữ chung chung
như "có tư duy phản biện", mà phải được thể hiện bằng việc làm cụ thể: phát hiện
một tiền đề sai, nhận ra dữ kiện thiếu, và giải thích được lý do bác bỏ một lựa
chọn pháp lý.
Thay
đổi bằng chứng đánh giá tư duy: Không thể chỉ chấm điểm sản phẩm cuối cùng.
Giảng viên cần đánh giá cả quá trình người học đi đến kết luận, quan sát năng
lực kiểm chứng và xét đoán thông qua việc yêu cầu sinh viên chỉ ra điểm đúng,
sai hoặc thiếu thông tin từ một bản tư vấn do AI tạo ra.
Làm
rõ trách nhiệm các bên: Cần có quy tắc sử dụng AI minh bạch; trong đó người học
phải giải thích và chịu trách nhiệm cao nhất về sản phẩm mình nộp, còn cơ sở đào
tạo phải đầu tư nâng cao năng lực cho đội ngũ giảng viên để đáp ứng phương pháp
đánh giá mới.

Các đại biểu tham dự Hội nghị
Chương trình Hội thảo được thiết kế chuyên sâu với hai phiên làm việc chính:
Trong
phiên thứ nhất, các tham luận tập trung vào những vấn đề nền tảng và định hướng
đổi mới đào tạo luật. Tham luận “Xây dựng khung năng lực tư duy của người học
luật Việt Nam trong thời đại trí tuệ nhân tạo” của TS. Hoàng Xuân Châu đặt ra
hướng nghiên cứu về việc xác định các năng lực tư duy cần thiết của người học
luật. Cùng với đó, các tham luận của các tác giả thuộc Học viện Tòa án đề cập
những yêu cầu mới đối với đào tạo nguồn nhân lực pháp luật và kinh nghiệm quốc
tế về đổi mới đào tạo luật, phát triển kỹ năng tư duy trong thời đại AI.

TS.
Nguyễn Thị Minh – Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Khoa học, thông tin
và thư
viện, Học viện Toà án phát biểu tham luận

TS.
Nguyễn Hữu Hoàng, Giảng viên Phòng Khoa học, thông tin
và thư
viện, Học viện Toà án phát biểu tham luận
Phiên
thứ hai tập trung vào ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong thực tiễn hành nghề,
nghiên cứu, giảng dạy và học tập pháp luật. Các tham luận của đại diện
Lexengine, LuatVietnam và các tác giả thuộc Học viện Tòa án góp phần kết nối góc
nhìn từ cơ sở đào tạo với thực tiễn phát triển, sử dụng công nghệ pháp lý. Trong
đó, yêu cầu phát triển tư duy pháp lý độc lập và năng lực kiểm chứng thông tin
là một nội dung được chú trọng.

LS.
Dương Bảo Trung - Giám đốc điều hành Công ty cổ phần Lexengine
phát
biểu tham luận

GS.TS.
Vũ Công Giao - Giảng viên cao cấp Trường Đại học Hà Nội
phát
biểu thảo luận
Kỷ
yếu Hội thảo còn tập hợp các nghiên cứu về tương tác, cộng tác giữa con người và
AI; tư duy phản biện; kỹ năng nghiên cứu, phân tích, lập luận; giải quyết vấn đề
và ra quyết định pháp lý. Những nội dung này gắn trực tiếp với yêu cầu tổ chức
hoạt động học tập để sinh viên chủ động nghiên cứu, đánh giá các phương án và
bảo vệ quan điểm bằng căn cứ phù hợp.
Đổi
mới kiểm tra, đánh giá cũng là một hướng nghiên cứu đáng chú ý của Hội thảo.
Trong môi trường có AI, việc đánh giá cần quan tâm đến cả quá trình thực hiện
nhiệm vụ, khả năng giải thích, bảo vệ kết quả và vận dụng kiến thức của người
học. Đồng thời, các yêu cầu về kiểm chứng nguồn, minh bạch trong sử dụng công cụ
và bảo đảm liêm chính học thuật cần được cụ thể hóa trong hoạt động đào tạo.
Những
ý kiến trao đổi thẳng thắn và các tham luận chất lượng trong Kỷ yếu hội thảo
khoa học không chỉ mang lại giá trị lý luận sâu sắc mà còn đóng góp giải pháp
thực tiễn quan trọng. Kết quả của Hội thảo sẽ là cơ sở để Trường Đại học Luật Hà
Nội và Học viện Tòa án tiếp tục điều chỉnh chương trình, phương pháp giảng dạy
và đánh giá, hướng tới mục tiêu đào tạo nên thế hệ người làm luật có khả năng
làm chủ công nghệ và giữ vững bản lĩnh nghề nghiệp.